Fenikso - Numero 05, Septembro - Oktobro (2016)

REVUO DE ESPERANTO NEDERLAND

21a jarkolekto n-ro 5 septembro-oktobro 2016

Esperanto Nederland

I ^ *

1 &j i.

~ >LC\1NSKA rOLNICHCfflCCMasA L»Hrvwr

T • • f

» iBB jĴHrilJfefc< Jfc' i

imk w

-

i w ' 2 , w |jm j u + r Jfl

fJjTlSjpL *Ŭ T§jp|

r

ENHAVO

Fenikso

Forumo de esperanto nederland

www.esperanto-nederland.nl

Dumonata membrogazeto de Esperanto-Nederland

ISSN 1384-6515

Membroj de Esperanto Nederland ricevas la gazeton; la jara
kotizo estas € 30,— (por samdomanoj € 10,—); membroj de
NEJ pagas € 15,— (ties samdomanoj € 5,—); Fenikso estas
aparte abonebla nur por ne-membroj en eksterlando. Tarifo
EUR 17,50.

Por tiuj, kiuj tion bezonas, son-kasedoj kun la enhavo estas
haveblaj. Informojn donas la sekretario.

Redakcio: <redakcio@esperanto-nederland.nl>

Gerrit Berveling

Van Vredenburgweg 435 - 2284 TA Rijswijk, Nederlando
+31 (0)70-2134914 - <gerritberveling@ziggo.nl>.

Esperanto Publike: Gazetartikoloj ktp estas bonvenaj ĉe la
redaktoro Gerrit Berveling, same kiel informoj pri mencioj
de Esperanto en radio kaj televido. Bonv. indiki detalojn.

Lingva rubriko:

Emiel Van Damme

Albert-I-straat 44 - BE 1703 Schepdaal, Belgio.

Teknika redaktoro: Eriko, Esperanto-Centro Antverpeno.
Presado: Flandra Esperanto-Ligo, Antverpeno.

ESPERANTO NEDERLAND

Prezidanto: Rob Moerbeek, Zwaansmeerstraat 48, 1946 AE
Bevenvijk; tel. 0251-23 10 79 <moerbeekr@gmail.com>

Sekretario: PROVIZORE Pieter Engwirda, Wighenerhorst
49, 6603 KH Wijchen. <info@esperanto-info.nl>

Membro-Administranto : Remment Balk, Egeische-straat 42,
8303 EN Emmeloord. tel.: 0527-23 93 78;
<membroj@esperanto-nederland.nl>

Kasisto : s-ino Loes Demmendaal, Duikerlaan 160, 2903 AC
Capelle aan den IJssel l.a.demmendaal@planet.nl <kas-
isto@esperanto-nederland.nl

Bankkonto : IBAN : NL10 TRIO 0786 8441 67 nome de
ESPERANTO NEDERLAND, Capelle aan den IJssel;
UEA-konto: esne-h.

Instruado: Rob Moerbeek, Zwaansmeerstraat 48, 1946 AE
Bevenvijk; tel. 0251-23 10 79 <moerbeekr@gmail.com>

Ĝemelaj Urboj: Pieter Engwirda, Wighenerhorst 49, 6603
KH Wijchen; tel. 024-645 51 33 / 0622-60 33 79 <pieter.
eng wirda@gmail. c om>

Informado/informmaterialo : Ineke Emmelkamp,

Arubastraat 12, 9715 EW Groningen; tel.: 050-57 18 842.
<info@esperanto-info.nl>

Studie-weekeinde\

<studosemajnfino@esperanto-nederland.nl> aŭ Ineke Em-
melkamp, Arubastraat 12, 9715 RW Groningen

v_____ J

De via redaktoro 2

De la estraro 3

E1 mia leterkesto 3

Esperanto publike 4

Filmoj rete 5

Recenzoj 5

Invitoj 6

Quo vadis? Oude koeien uit de gracht 6

Raportaĵoj 7

Someras 2016 en Greziljono 9

Kiel plej efeike lemi lingvojn? 12

Alvoko

Bv sendi estonte viajn bildojn, fotojn k.s. al la
redaktoro! Via revuo bezonas vian subtenon!

GB

Datolimo

Materialo por la venonta numero estas bonvena ĝis la ko-
menco de oktobro 2016. Sendu ĝin kiel eble plej frue, tiam
vi ege helpas nin.

ĈE LA FRONTPAĜO

Tie ĉi estas du bildoj el la UK en Nitro; la fotojn
sendis Mareje van Erp.

Ankaŭ aliloke ĉi-numere vi renkontos raportaĵojn
aŭ impresojn pri tiu UK.

gb

DE VIA REDAKTORO

En la nuna numero superregas la impresoj el la
UK. i.a. vi trovas impreson pri prelegi pri Kiel lemi
lingvojn? Laŭ mi sufiĉe saĝajn ideojn tie vi trovas.
Ineke Emmelkamp zorgis pri pluraj fotoj el Nitro,
sed ankaŭ verkade regalis nin. Ĉe Esperanto publi-
ke ĉi-foje pleje gravas Loesje - kaj kiu enigmulo
kaŝiĝas tie? La mbrikon Filmetoj rete ĉi-foje vi
varmigu per arda intereso: ja valoras, kion niaj ge-
amikoj plurlande metas sur la reton. Prenu la kom-
putilon, iom tajpu la foje enuige longajn nomojn -
kaj ĜUU PLENE! Ne nur pri la UK temas nun sed
ankaŭ pli pluraj alilokaj Esperantokunvenoj.

Ni provis kunmeti por vi legindan numeron.

gb

2016/5 -2

Fenikso

DE LA ESTRARO

De la Estraro ĉi-foje ne venis
specialaj tekstoj por informi vin.
Sed mi eksciis, ke estos diskutate,
kiel en la estonto oni traktos pri la
revuo, kiel aranĝi sekvasezone no-
van duoblan numeron kune kun

FEL, k.s. pri parencaj temoj. Sci-
vola mi estas, kiel unue solviĝos la
redaktoreco pri Horizon-taal, ĉar
la antaŭa redaktoro, kies laboron
mi tre aprezis kaj dankas, sen ple-
zuro sin sentis devigita, demisii.

gb

EL MIA LETERKESTO

1] Novaĵoj en la kanalo de UEA.

Aleks Andre, somera UEA-volon-

tulo en la CO, rearanĝis la kanalon
laŭ pluraj spektindaj listoj, kaj ko-
mencis novan serion da filmetoj pri
Esperanto-gazetoj tra la tuta mon-
do. Revizitu la kanalon, ĉar novaj
filmetoj alvenos.

https://www.youtube.com/user/

UEAviva

Emilio Cid, Estrarano de UEA
pri informado

2] Kial poemo de Ezra Clark Still-
man estas en paĝo 7 de Fenikso de
julio-auŭusto 2016? Interlingua es-
tas aberacio kaj Ezra Clark Stillman
estas perfidulo de nia sankta afero.
Interlingua estas jam en agonio, sed
nia kara Esperanto vivos ĉiam. Var-
majn salutojn al vi ĉiuj de

Frans Cobben

Reago de la REDAKTORO: Kun

plezuro mi konstatis ĉi reagon al
detaleto en nia lingvo-instrua ru-
briko, kiun redaktas Emiel Van
Damme. Nur malofte mi rimarkas,
ke iu efektive ĝin legis - do koran
dankon! Enhave tamen mi bedaŭras
la tonon de la letereto de Frans Cob-
ben: Ezra Clark STILLMAN (1907-
95) ja sen ajna dubo estas fama inter
niaj Esperanto-poetoj, kvankam nur
kiel minora: oni prave retrovas lin
en ambaŭ eldonoj de la Esperanta

Antologio de William Auld, en la
monumenta verko Concise Ency-
clopedia of the Original Literature
ofEsperanto de G. Sutton kaj ankaŭ
en la Historio de Minnaja-Silfer. Ke
poste li forlasis Esperanton, ne faras
lin perfidulo - post Interlingua an-
kaŭ tion li forlasis; bedaŭrinde ofte
la vivo iras simple aliajn vojojn. Plej
famas tiurilate Kabe (1872-1959).

3] Mi ŝatas la akran tekston de
Kees Ruig (Malden) en paĝo 12
pri la ve-krio kaj la kverelo en la
estraro de LEEN. “Merkatumado
ankoraŭ nun estas blasfemo en Es-
perantujo”, Kees Ruig prave ver-
kis. Varmajn salutojn al vi de Frans
Cobben

Ndlr: Vidu la reagon ĉi-numere
de Ineke Emmelkamp sub titolo:
Quo vadis?

4] Ĵus ankaŭvolumo 2 (lecionoj 12-
22) de Esperanto per rekta metodo
de Stano Marĉek. Ĝi publikiĝis kiel
apo por Android poŝtelefonoj. La
kurso do nun estas kompleta.

Oni povas elŝuti kaj instali la apon
el la Google Play butiko (serĉvorto:
Esperantoplus). Informoj pri ĝi an-
kaŭ per www.iei.nl/apoplus.htm
La unua apo, volumo 1, kun leci-
onoj 1-11, jam elŝutiĝis pli ol 1500
fojojn, plej multe en Brazilo, Usono
kaj Hungario, sed ankaŭ multaj en
i.a. Germanio, Rusio, Meksiko kaj

Sudkoreio.

La aprezocifero estas 4,4 (el mak-
simume 5 poentoj).

Oni povas elŝuti kaj instali tiun apon
el la Google Play butiko (serĉvorto:
Esperanto aŭ Esperantokurso). In-
formoj pri ĝi ankaŭ per www.iei.nl/
apo.htm

Kompreneble reagoj estas tre bon-
venaj. Mi esperas, ke oni ankaŭ jam
pririgardos ĝin en Nitra, Slovakio,
kie okazas nun la UK. [Ndlr : tiu
UK intertempe okazis]

Piet Buijnsters, programisto,
Estrarano de Internacia Esperanto-
Instituto, Hago, Nederlando
www.iei.nl

5]Estimata kaj kara estraro!

Hodiaŭ okazis la lasta kunveno
de La Amsterdama Rondo en la
agadperiode 2015/2016.

Tiu kunveno samtempe estas la las-
ta, kiun mi organizis. Post x-oj daja-
roj mi ĉesas tiun laboron. Tre feliĉa
mi estas pro la preteco de kvaropo,
kiu transprenos miajn taskojn. Te-
mas pri Leston Buell, Peter Ebenau,
Miko Kuijn kaj Bert de Wit. Krom
ili Federico Gobbo estas konstanta
kunlaboranto dum la periodoj, kiam
li estas en la lando. Kaj krom-krome
pluraj regulaj ĉeestantoj en LAR-
kunvenoj promesis sian kunlabo-
ron, se necese.

Sciante ĉion ĉi mi plenfide transdo-

Fenikso

2016/5 - 3

nis/os miajn taskojn.

Je la fino de la kunveno surprize
alparolis min Rob Moerbeek, pre-
zidanto de Esperanto Nederland. Li
esprimis dankvortojn al mi nome de
la Asocio. Li transdonis belan cikla-
menon kaj - certe bongustan - ĉo-
koladon.

Kortuŝita mi estis pro tiu atento ne
atendita. Mi aprezas ĉion, flegos la
planton, gustumos kun aliaj perso-
noj la frandaĵon, SED la vortoj estas
grifitaj en mia memoro.

Mi dankas al la estraro. Kvankam
mi iom demisias el diversaj ĥmk-
cioj/taskoj, mi restas JE VIA SER-
VO!

Ans

A.J.Bakker-ten Hagen

<jeannette020@gmail.com>

6] MIRI KAJ ADMIRI

Legante la 3-an numeron 2016 de
FENIKS”, tutkore mi gratulas al vi.
Mi legas de la unua vorto ĝis la las-
ta, krom la nederlandaj tekstoj.

En ĉi tiu numero, kiam mi legis:
kiom multege laboras ROB MOER-

BEEK, mi sentis, ke mi nepre de-
ziras esprimi mian miron kaj admi-
ron.

Treege mi dezirus, ke inter junaj es-
perantistoj troviĝu du-tri helpemaj
entuziasmaj personoj, kiuj povus
transpreni parton de lia enorma kaj
valorega laboro!

Laŭ hungara proverbo:

“TIUN ĈEVALON ONI BATAS,
KIU TIRAS!”

Komprenu bone! Ĉar Rob treege
bone laboras, ĉiuj dezirus lian kon-
tribuon!

Mi deziras al Rob Moerbeek bonan
sanon, ke li ankoraŭ longe laboru,
sed samtempe, li havu ankaŭ help-
antojn!

Sigmond Julia

2016.06.28.

QUO VADIS?

OUDE KOEIEN UIT DE GRACHT

En la Fenikso nr. 2016/4 aperis artikolo,
verkita de Kees Ruig kun la titolo ’Quo
Vadis’.

Mi povus konsenti kun kelkaj frazoj. Sed
aliaj iritas min. Tial mi nun reagas.

Kees prelegis iam en la sesdekaj jaroj
en kunlaboro de alia organizo. Poste
Kees mencias la kverelojn en la estraro
de LEEN kaj la vekrioj en la kelkaj klu-
boj kiuj okazis tiam.

Kiel valoras mencii tiujn malnovajn
aferojn? Tio ne estas ‘quo vadis?’, sed
resonigi kantaĉon jam forgesitan!

Estas pli bone skribi pri la nuna situacio,
la hodiaŭa socio.

Pri Esperanto aperis multaj artikoloj, filmoj
kaj kursoj en retejoj, jutubo kaj fejsbuko.
Ankaŭ Esperanto Nederland, aliaj asocioj
kaj personoj estas aktivaj en tiuj kampoj.
La Esperanto-kurso Duolingo furoras en
la tuta mondo. Miloj da junaj homoj tia-
maniere lemas Esperanton. Pli kaj pli es-
tas specialaj programoj en tiu nova medio.

En la studsemajnfino en Buurse (marto
2016) estis pluraj junaj partoprenantoj,
kiuj tralaboris la Esperanto-kurson en
Duolingo.

Por la venonta studsemajno en Schoon-
loo (sept.2016) 7 novaj homoj partopre-
nos al la kurso de nivelo 1, gvidota de
Katalin Kovats.

Esperanto Nederland aktive partopre-
nos en la granda lingva festivalo Drongo
(sept.2016). Jam dum pluraj jaroj. Unue
kun simpla budo, sed nun ankaŭ pri-
zorgis prelegojn kaj kursojn. Temas pri
tutlanda festivalo pri diversaj lingvoj,
inkluzive Esperanton! Mi prizorgis pre-
legon en festivalo, organizita de la sin-
agogo en Groningen. Mi prelegis pri la
vivo de Zamenhof kaj Esperanto. Antaŭ
kelkaj jaroj mi faris prezenton dum se-
majnfino de Mensa, asocio de tre kleraj
homoj. Ili invitis min! Alia Groningena-
no prizorgis prelegon dum festivalo de la
Groningena Historia Asocio. La temo es-

tis PACO. Ili invitis lin! Li faris prelegon
pri Esperanto kaj rapidkurson. Kaj mi es-
tas certa, ke pluraj aktivaj Esperantistoj
faras same. Daŭre Esperanto Nederland
eldonas novajn informilojn pri Esper-
anto: Sleuteltje, Esperanto - z6 op zak,
librotenilo kaj ‘Ontdek het Esperanto’.
Esperanto Nederland pretas subvencii
la lingvan katedron Tnterlingvisto kaj
Esperanto’ kaj havas bonajn kontaktojn
kun la profesoro Federico Gobbo. Kelkaj
membroj havas kontaktojn kun intema-
ciaj kluboj (kiel Wereldfederalisten).

La nunan socion oni ne povas kompari
kun tiu de la tridekaj aŭ la sesdekaj ja-
roj de la pasinta jarcento. Estas tro faci-
le por diri ke la nuntempaj Esperantistoj
restas nur en siaj rondetoj. Ĉu vere man-
kas praktika agado? Laŭ mi ne. Lasu la
maljunajn bovinojn en la fosaĵo!

Ineke Emmelkamp

2016/5 -4

Fenikso

FILMOJ RETE

1] Prezento de la bita eldono de
Donkiĥoto (kun etaj partoj en la
hispana)

https://youtu.be/V mb-quPgYa0

2] Asorti kantas «En restoracio»,
en la 75a Hispana Kongreso de Es-
peranto

https://youtu.be/vxaWI2Dp278

3] Jen 5-minuta filmo pri la 75a
Hispana Kongreso de Esperanto
kaj la 26a Seminario por Aktivula
Maturigo

https://voutu.be/clAZrHYhfho

4] filmetoj el diversaj lokoj :
https://www.youtube.com/
watch?v=6UP9xNdkDsE&fea-
ture=youtu.be

5] Miguel Femandez prezentas sian
laste aperintajn librojn, en la 75a His-
pana Kongreso de Esperanto, 2016.
https://youtu.be/dtXA6k7nghs

6] Jose Maria Salguero faras en-
kondukan prezenton pri Ekstre-
maduro (Extremadura) en la 75 a
Hispana Kongreso de Esperanto:
https://youtu.be/ypRYexE3WeQ

7] Miguel Femandez kantas «En
vesper’ aperis pluv’» (Esta tarde vi
llover) en la 75a Hispana Kongreso
de Esperanto, 2016.

https://youtu.be/XAqfXhyl07c

8] Mikaelo Bronŝtejn deklamas
sian poemon «Vivresumo» (kun
subteksto), en la 75a Hispana
Kongreso de Esperanto, 2016.
https://youtu.be/bkERt200BHE

9] Istvan Ertl parolas pri «Kiaj ni
estas kaj kiaj ni estu» en la 75a
Hispana Kongreso de Esperanto,
okazinta en Herrera del Duque de
la 30a de junio ĝis la 4a de julio
2016.

https://youtu.be/Q37hNr_-Cd

10] Liven Dek parolas pri ankoraŭ
nesufiĉe prilaborita kampo de aga-
do por la esperanta kulturo, en la
26a Seminario por Aktivula Matu-
rigo, organizita de UEA kaj Hispa-
na Esperanto-Federacio:
https://youtu.be/qrLa2oYNzw8

11] La «Coral municipal de Herrera
del Duque» kantas la himnon de Es-
peranto «La espero», en la 75a His-
pana Kongreso de Esperanto okazin-
ta en Herrera del Duque de la 30a de
junio ĝis la 4a de julio de 2016.
https://youtu.be/yLAz5eMrCDc

12] Irek Bobrzak parolas pri pod-
kastoj, kaj pli precize pri la agado
de «Varsovia Vento» tiukampe,
en la 26a Seminario por Aktivula
Maturigo, organizita de UEA kaj
Hispana Esperanto-Federacio.
https://youtu.be/pQoV_w4PE4E

13] La «Municipa orkestro de
Herrera del Duque» regalis la par-
toprenantojn de la 75 a Hispana
Kongreso de Esperanto per kvin
muzikpecoj, jen unu el ili; «En la
mondo» (En er mundo).
https://youtu.be/6dXavDqb8Mg

14] jen bona afero: htri
ps://www. voutube.com/

watch?v=URUFYXJknEI

salutas Gersi Bays

15] Miguel Femandez parolas pri
sia propra sperto pri la nerekta
prezento de Esperanto al ekstera
publiko, pere de literaturo
https://youtu.be/bY893Nm_qaQ

16] Jorge Camacho prezentas
la poeton Baldur Ragnarsson,
kaj, kune kun la ĉeestanta publiko
provas interpreti unu el ties lastaj
poemoj, en la 75a Hispana Kongre-
so de Esperanto okazinta en Herre-
ra del Duque:

https://youtu.be/bEeXU3P7C4M

ESPERANTO PUBLIKE

Tutmonda Lundo

Por Loesje en ŝia ŝirkalendaro ‘Tutmonda Lundo’ regule signifas ‘Esperanto’. Kelkfoje ŝi uzas la saman
tekston, sed kun iom diferenca traduko, kiu tamen estas ĝusta kaj senchava.

Lundon, la 1-a de aŭgusto, la teksto (vidu aldonon) legiĝas “Lingva plezuro: la vortoj ridas el la buŝo”, kion
ŝi tradukis “Echte taalvrijheid heb je als iedereen je begrijpt”. Jen bona slogano por la Esperanto-movado.

Cu Loesje estas Esperantistino?

. i iifiTrMiJl' 'Jint '>1» ? ! i V nt. 'V )

Kees Ruig, Malden.

Mondiale maandag

Mondiale maandag

LIKGVA PLEZURO

UNGVA PLEZURO

LA VORTOl

RIDAS

LA VORTOJ

RIDAS

Muzaiko |

EL LA BUŜO

EL LA BUŜO

Zaĉo/ĉ

1 |j|l ;j| jji IJjijjjijf ■■■ J M 'Ĵ5 j

' ■ ‘ ‘ ‘ 'li" l 1F \ 1 ' j

Fenikso

2016/5 - 5

INVITOJ

1] DRONGO-TALENFESTIVAL:
Jaarbeurs Utrecht 30 sept -1 okt.

Prezentado ESPERANTO: LEVEN-
DE TAAL EN CULTUUR - Prof. dr.
Federico Gobbo, bijzonder hoogle-
raar Interlinguistiek en Esperanto.
(https://www.facebook.
com/esperanto.nederland/
posts/1104850889592724)

Prof. Gobbo faros sian prezentadon
sabate 1 okt 12.00-13.00.

Ambaŭ tagojn de la Festivalo ĉees-
tos Esperanto Nederland kun propra
stando. Pli da informoj ĉe Website
Drongofestival:
http://www.drongofestival.nl
http://www.drongofestival.nl/
events/esperanto-levende-taal-en-
cultuur/

2] La 15-a NR ĉi-jarfine okazos de
la 27-a de decembro 2016 ĝis 3-a
de januaro 2017, mardo ĝis mar-
do en Saarbriicken, samtempe kaj
samloke kun la 8-a NIS, la programo
por junuloj.

NR do denove estos tuj apud Franc-
io, kion certe bonvenigos aparte la
francoj :) Ja fakte Saarbrucken es-
tas landlima urbo... Ankaŭ suda
Germanio kaj Svislando denove pli
proksimas. Ni do esperas, ke multaj
el vi eluzos la fakton, ke ekzemple la
trajna distanco inter Parizo kaj Saar-
brŭcken estas malpli ol du horoj...
Jen la informa paĝo kun aliĝilo
http://www.esperantoland.org/nr/
alighilo. shtml#alighilo.

Internacia etoso, prelegoj, kursoj,
koncertoj, ekskursoj ...

Do, multaj kaŭzoj por veni kaj reve-
ni al NR/NIS... :-) Ĉu vi ŝatos festi
kun ni novjare en intemacia rondo?
Do venu al la 15-a NR! Ĉion bonan
al vi, belan someron kaj esperinde
ĝis revido dum NR/NIS, por la orga-
niza teamo de NR/NIS
Lu Wunsch-Rolshoven
EsperantoLand
http://www.esperanto.land

3] Kom naar ons BeNeLux-Congres
in Lier van vrijdag 16 tot maandag
19 september 2016!
http://bnlk2016.weebly.com/neder-
lands.html

Groeten, Ineke

RECENZOJ

En 2016 aperis ĉe Exit Kvin geam-
ikoj, de Julia Sigmond, 480 paĝoj
da leteroj kiujn ŝi ricevis de Ada
Fighiera-Sikorska, Johannes Paulu,
Nikolao Danovskij, Stanislav Ja-
nusiewicz kaj Tibor Sekelj. (ASBN
978-973-7803-31-3)

La korespondado kun kvar el ili ko-
mencis en la fruaj sesdekaj jaroj, tiu
kun Tibor Sekelj en 1965 post lia
alvoko al multaj esperantistoj, fondi
la Intemacian Instituton por Oficial-
igo de Esperanto, IOE.

La leteroj spiras etoson de varma

amikeco, sopiro pri renkontoj, be-
daŭroj pri malebleco libere vojaĝi:
nur Ada Sikorska post sia edziniĝo
vivis en okcidenta Eŭropo, ne be-
zonis peti pasporton por ĉiu nova
vojaĝo.

Ĉiuj skribas pri manko de tempo
pro agado pri Esperanto, foje pro
sanstato. Ĉiuj regule mencias la
reŭmatismon, pri kiu Julia Sigmond
suferis tiutempe.

Inter la leteroj de Tibor Sekelj estas
kelkaj pri IOE, kiun li post multaj
klopodoj malfondis en 1972.

Iu klariga enkonduko bonvenus; la
leganto nun ne scias, kial ekestis
longaj periodoj de silento en la ko-
respondado kun ĉiuj geamikoj, kaj
finiĝis la kontakto kun unu el ili (pri
la aliaj estas klare, ke la morto finis
la kontakton.)

Ne estas klare, ĉu la leteroj kaj me-
saĝoj estas laŭlitere kopiitaj: abun-
das eraroj pri kiuj mi ne scias, ĉu ili
enestis en la originalaj leteroj aŭ ĉu
temas pri nekontrolitaj tajperaroj en
la manuskripto.

Anneke Schouten-Buijs

2016/5 -6

Fenikso

Jen ĉarma poemeto de la ĉina poeto ZEE Saint Jules (1902-1986). Kunlaborinto de 'Literatura
mondo’ kaj de diversaj ĉinaj gazetoj. Poemoj en 'Naŭ poetoj' (1938). Eldonis multe da tradukitaj
poemoj ĝis 1980.

ONDOJ ĉolven

1 Nuberoj velas, kaj marfluo ŝvelas.
Ĉio jubilas sub ĉiel' senbride.
Ondoj petolas kiel junaj fokoj.
Jen, ili dispeciĝas elĉerpite
5 Sur embuskantaj nigraj rokoj.

Wolkbrokjes zeilen, en zeevloed zwelt aan.
Alles jubelt onder de hemel, ongebreideld.
ĉolven dartelen als jonge zeehonden.

Kijk, ze vallen uiteen, uitgeput,

Op belagende zwarte rotsen.

Sed facilmove levas sin denove
Kun ŝaŭma vest', el ĉielblu’.

(Ho, ravas la sovaĝa kant' de I’ mevoj!
Ili ĝojkrie vagas ĉiam plu
10 Samkiel miaj etaj revoj).

boch lenig verheffen ze zich opnieuw
Met schuimend vest, uit 't hemelsblauw.

(Ho, verrukkelijk is de meeuwenzang!

Zij, met vreugdekreten, zwerven steeds voort
Evenals mijn kleine droompjes).

PRI LA POEMO

La titolo: Ondoj

Jen certe ege sugesta 0 vorto I Kial? suggererend
La vorto 'ondo' povas efektive 0 inderdaad

rilati 0 al multaj aferoj, betrekking hebben op

i.a°. al ...akvo moviĝanta aŭ al... interaiie (ndi. o.a.)
dunoj aŭ tritikaj kulmoj 0 duinen ,tarwehalmen

aŭ al elektraj aparatoj aŭ eĉ hararo.

Verso 1. Nuberoj velas, kaj marfluo ŝvelas.

Nuberoj estas eroj de nuboj
(ero = plej malgranda parto de tuto)

alivorte ?

pecetoj 0 de nuboj. stukjes

La radiko nu- troviĝas en la franca...
nuage, nuee.

Kiel estiĝas 0 nuberoj? ontstaan

Pro la inf luo de ventoj kaj de la temperaturo
de la aero kaj de la akvo.

Tiuj nuboj diseriĝas 0 = ? uiteenvallen

Ili iĝas dividitaj en erojn (partetojn)

Tiuj nuberoj velas.

Kp. f rance: la voi[e

Ili impresas kiel veloj. Ili estas ĉi tie komparataj

kun kiaj ŝipoj?

...kun velŝipoj 0 . zeilschepen

Kial tiu komparo en la poemo?

Ambaŭ moviĝas pro aŭ danke al la vento.

Kiuj ŝipoj uzas nun velojn?
ŝipoj por sporto.

Kiam oni hisas° (etendas 0 ) la velojn? hijsen: strekken
Kiam la vento estas favora 0 . gunstig

Jen bela priskribo de la maro. Kvankam temas pri
tute normalaj aferoj. Tamen, kiucele 0 metweikdoei
ili estas menciitaj?

Por bone prezenti la kadron de la

okazontaĵoj 0 . komende gebeurtenissen

Notindas en la verso tamen io speciala koncerne
rimojn:

la du duonoj 0 rimiĝas inter si! heiften

Jen 'interna' rimo° binnennjm

Verso 2. Ĉio jubilas sub ĉiel' senbride.

La vorto ' jubili ' estas ege esprimiva. Oni kvazaŭ
aŭdas la ĝojkriadon.

Kaj ĉiu konas ĉe ni la anglan krion’youpee’ I

Sen brid e

Notindas la simileco de la vortradiko:
nederlande: ongebreideld (teugelloos)
france: de brid e
Kia ni imagu tian ĉielon?

Verŝajne sunplena?

Nuboj ĝenerale ne stimulas al jubilado, sed
nuberoj velas for kaj lasas la sunon brili.

Jen denove verso interesa pro sia muzika
impreso.

La akcentitaj 0 silaboj ĉi kaj bekiemtoond

bri/bi bele skandas 0 la verson. scanderen

Kion oni povas/devas bridi? beteugeien

koleron, ambicion, fantazion, havemon 0 hebzucht
Meti bridon al kriado, optimismo, deziroj...

Verso 3. Ondoj petolas kiel junaj fokoj.
kp. france petillant (bruisend)

Ondoj petolas 0 uzante sian troo r\...darteien, stoeien

da energio, da vivĝojo.

Z: Petolado sen mezuro ne ...

kondukas al plezuro.

Mateloos spelen geeft geen vreugde.

Verso 4. Jen, ili dispeciĝas elĉerpite
Analizo de la vorto dispeciĝas:

=laulitere°: en disajn peco jn iĝi

letterlijk: in verspreide stukken komen

jen alia interna rimo.

Kio levas sin?

La ondoj el verso 3.

Denove notindas la akcentado de la verso, kiu
respegulas 0 ... weerspiegelen

la movon de la priparolata ... ondo.

Por bone sugesti la movon de ondoj oni nepre
legu la verson laŭte kaj f lue°. vlot

Kian mov(iĝ)on sugestas tiu verbo?
movon el iu centro kaj en
ĉiujn direktojn.

Pro kio, kial la ondoj dispeciĝas?

Ĉar ili falas sur la rokojn el la sekva verso.

Kial la ondoj estus elĉerpitaj?

Eble ĉar ili jam falis de tre fore 7 kvazau ili
faris longegan vojaĝon?

Kial 'elĉerpite' en la adverba formo ?
eble 'estante post elĉerpiĝo'?

Kio fakte estas ĉerpi? ĝ putten, scheppen

kp. iu kun neelĉerpebla 0 pacienco onuitputtelijk
Kiam via/ies (poŝ)mono plej rapide elĉerpiĝas?

Kio alia povas ekzemple elĉerpiĝi?

Ies espero, ies pacienco, ies amo, ies
entuziasmo...

Kio povas esti neelĉerpebla fonto 0 de bron
kono 0 (vortaro) kennis

de ĝojo (iu kanto),
de zorgo (monujo)...

Verso 7. Kun ŝaŭma vest', el ĉielblu'.

Kiu surhavas tiun ŝaŭman veston?

La ondoj el verso .... 3.

Kion sugestas la notinda uzo de la vorto vesto?

Ke la ondoj portas nun veston, ili ne plu
aspektas kiel antau la okazintaĵo.

Kiam la ondoj estas kovritaj de blanka ŝaumo?
Kiam la vento iĝas pli forta.

Verso 8. (Ho, ravas la sovaĝa kant'

de I' mevoj!

Kial tiuj krampoj?

La leganto komprenu, ke f iniĝis la
okulf rapa 0 sceno, en kiu la autoro opvallend

kvazaŭ flugis for kun la mevoj, kaj ke la atento
nun ne plu koncentriĝas sur la ondojn.

A

La rakonto nun temas pri la mevoj. Cu la kanto de
mevoj estas sovaĝa?

Eble anstatau 'kanto' oni pli ĝuste diru ...

'krio' au 'kriado'?

Verso 5. Sur embuskantaj nigraj rokoj,

Kiel rokoj povus embuski 0 iun? beiagen

Ne rekte 0 sed 7 pro la fakto, ke ili rechtstreeks
povas kaŝi iun aŭ ian danĝeran, ili kvazaŭ
embuskas.

Embusko 0 hinderlaag

kp. franclingve: une embŭche; angle: ambush
Embusko estas manovro, per kiu atakonto
kaŝas sin # por...

surprizi kaj facile kapti ĉasaĵon 0 buit

aŭvenki 0 ... malamikon. overwinnen

nigraj rokoj

El kia ŝtono tiaj eble estus konsistas?

El ia ajn 7 sed ĉiakaze malseka 0 , sombra. nat

Verso 6. Sed facilmove levas sin denove
facilmove = kun aŭ per facila movo (adverbo).
facilmove/denove: notindas

Tamen ĉi lasta ravas 0 la poeton tiom, bekoort
ke li ne hezitas paroli pri kanto. La klarigo aperas
en la sekvanta verso.

Verso 9. Ili ĝojkrie vagas ĉiam plu

Do temas ĉi tie pri kiaj krioj?
pri ĝojkrioj.

La plonĝado al la golfoj kaj la vagado
ekscitis 0 ilian ĝojon. opwekken

Kiel la poeto distingas ĝojkriojn de aliaj?

Eble li estas tiurilate spertulo 0 aŭ een ervaren
lia imago 0 atribuas 0 verbeelding; toeschrijven

kriadon al ĝojo?

Kion sugestas la vorto vagi?

Iri de unua loko al alia sen dif inita celo 0 . doel
iri sen celo, sencele.

Verso 10. Samkiel miaj etaj revoj).

Kial la vorto samkiel anstataŭ la simpla kiel?

Por pli klare substreki 0 la ... onderstrepen

SENAPAGA programo (Vindozo) kun tre vasta esperanta vortaro: Kompleta Vortaro
kun ĉ. 2.800 ilustraĵoj. Vi trovas la vortojn en la kapvorta parto (17.000) aŭ en la alfabe-
ta-parto (55.000).

Krome oni aldonis pliajn vortarojn: esperanto-angla, nederlanda, franca, italiana, his-
pana kaj germana.

La vortaro estas senpage kaj povas senprobleme distribuita inter viaj esperanto-amikoj.

Sendu vian nomon al KVortaro@yahoo.com

similecon 0 . gelijkenis

Kial etaj anstatad 'malgrandaj'?

La vorto sonas pli ĝentile, pli
dorlote 0 . G\ havas grandan vertroeteiend

psikologian sugestopovon 0 . suggestieve kracht

Krome, la vorto’malgrandaj' estus preskad
terure 0 materialista por io tiom verschrikkeiijk

intima kiom ... etaj revoj.

La vorto 'etaj' povas krome° bovendien

esprimi ĉi tie kiun alian senton?
modestecon (veran ad ŝajnan I).

Konkludo

Jen unuavide ĉarma poemo pri marbordaj okaza-
ĵoj. Relegante ĝin pli atente oni povas malkovri
multajn ege interesajn trajtojn 0 . kenmerken

Unue la regula ritmo de la rimiĝantaj versoj,
kiu tre subtile kreas ĉe atenta legado la bone
konatan maran atmosferon. Ankad la akcentado
de la versoj enas° regule i veergalmt

la ondadon 0 de la mar-akvo. deining

Ĉu la rimoj, en teksto pri la mar-ondoj, ludas ian
rolon?

Ili siavice 0 bone sugestas la op hun beurt

similecon de ĉiuj tiuj senfine revenantaj ondoj.

PLIE PRI IUJ UZITAJ VORTOJ

Ondo.i (titolo)

Kio i.a. translokiĝas 0 per ondoj? zich verpiaatsen
la sono, la lumo.

ond(ad)i

Sub la blovo de la vento la akvo ondas.
ondumi 0 la tolon°: prilabori la tolon onduleren; linnen
por ke ĝi prezentu regulan aron° da ondoj. groep
Kiel obteni 0 belan ondumadon de la verkrijgen
haroj?

Klarigenda: disondo 0 = ? kieizog

Sulko°, kiun ŝipo lasas malantad si. rimpei

'dis': la ondoj disiĝas.

Nubero j (verso 1)

Ero = elementa peceto 0 de io. stukje

Kie /kiam oni riskas ricevi en la okulon
jenajn 0 : (Sugestoj sekvas sube) de volgende

1) sableron (zandkorrei) 2) fajreron (vonk)

3) moneron (geidstuk) 4) neĝeron (sneeuwviok)

5) polveron (stofje) 6) pluveron (regendruppel)

Jen iuj sugestoj;

a) en neĝoŝtormo (4)

b) senpolvigante 0 meblojn (5) afstoffen

c) sur la plaĝo° (1), en dezerto (1) strand

Ĉ) ekstere dum pluvo (6)

d) forviŝante polvon (5)

e) apud fajro (2)

f) dum ŝtormo

g) Ĉe ventblovado 0 het blazen van de wind

Velas (verso 1)

Esprimo: Veladi kontraŭ la vento. = ?
agi en/sub malbonaj kondiĉoj.

Proprasence ad f igurasence?

Kial 'veladi' anstatad 'veli'?

La suf ikso -ad substrekas 0 la onderstreept

longecon, do eble ankad la malfacilecon de la
ago°. handeling (cf. actie)

Kp. senf ina telefonado, kantado, babilado...

Malfluo (verso 1)

La fluo de la tempo, de la memoroj, de la sango
en niaj vejnoj, angioj...

Kiaj regionoj ĝenerale altiras plej grandajn
fluojn da turistoj?

Kiel parolas iu, kiu parolas flue?

facile, senhezite. druppeisgewijs

Kio estas la malo de 'paroli flue ’?
balbuti 0 , hakkelen, stotteren

paroli heziteme 0 . aarzelend

La odoro de violoj fluas en la aero.

Kia akvo estas pli pura: f luanta akvo ad ...
stagnanta?

Kio preferindas: naĝi laŭflue ad kontraŭflue?

Ĉio dependas de la celo°! doei

Ĉiu f luo restu en sia fluejo 0 = ? bedding

Ciu restu ĉe siaj propraj aferoj.

Ĉion superf luan formetu! overbodig

Jen lernindaĵoj de Z. pri 'f Iuo’:

Felico venas gute°, druppeisgewijs

malfeliĉo venas flue.

Het geluk komt druppelsgewijs, het ongeluk
komt als een vloed.

(gute = per gutoj)

Mono fluas al riĉulo, batoj al malriĉulo.

Ĉu esprimiĝas per tiu opinio pesimismo aŭ
realismo?

Espereble fariĝos iam kunfluiĝo de la homoj
en unu ĉiuhoman popolon.

Het is te hopen dat ooit het samenvloeien van de mensen zal
groeien tot een volk van alle mensen.

Kio povas esti ĉiuhoma popolo?

Tio estus popolo el ĉiaj intermiksitaj homoj.

Mevoj (verso 8)

= Mara birdo kun longaj flugiloj kaj
knara° krio. knarsend

Aliaj bone konataj birdoj estas ekzemple: la
paruo (mees), la merlo (merei), la kolombo (duif), la
pigo (ekster), la pasero (mus).

La hirundo 0 kaj la cikonio 0 estas zwaiuw; ooievaar
migrobirdoj 0 . Antad la vintro ili trekvogei

kolektiĝas 0 por ekf lugi al varmaj verzameien

landoj.

Kiel ni povas rekoni cikonion?

&i havas longajn krurojn, longegan

kolon°, longan bekon° kaj blankajn neksnavet

plumojn.

En okcidenta Edropo oni kredigis al la infanoj, ke
la cikonio alportas novnaskitojn.

Zamenhofaĵoj pri birdoj:

Tio estas ankorad birdo sur la tegmento 0 . dak

= neefektivigita 0 revo. nog niet gerealiseerd

Kia la birdo, tia la kaĝo. Signifo?

Lad la aspekto ad valoro de la kaĝo/domo oni
povas taksi la loĝanton/posedanton.

Tio estas ankoraŭ pasero en la aero.

Z. referas al pasero parolante pri io projektita
sed ankorad ne efektivigita:

Fordoni anseron 0 , por ricevi paseron.= ? eend
fari stultan interŝanĝon
Celante anseron, li trafis aeron. = ?

Mikkend op een eend trof hij lucht.

Kiam direbla?

Li ne sukcesis, li f iaskis.

Kun kia aludo°? insinuatie

Jen mokema 0 rimarko, la parolanto spottend

parolas malŝate.

Birdoj inspiras al multaj sentencoj. Ekzemple:
Birdon eblas rekoni pro ĝiaj plumoj.

Men kent de vogel aan zijn veren.
Ciu birdeto kantas lad sia beko.

Ieder vogeltje zingt zoals het gebekt is.
= Ciu homo estas unika.

Li estas birdon por la kato.

Hij is een vogel voor de kat.

= Li ne plu povas saniĝi.

Pasero kaptita estas pli bona ol aglo° arend

kaptota 0 . zal gevangen vvorden

Beter een vogel in de hand dan tien in de lucht.
= Preferindas havi ion malgrandan ol revi pri
multo sen sukceso.

Unu hirundo printempon ne alportas.

Een zwaluw maakt nog geen lente.
Unu bona signo ne suf iĉas.

Kaj eble vi rekonas jenan malnovan verson:

Ĉiuj birdoj jam konstruis neston,
kial do nur ni prokrastas feston?

Kiel pliritigi sian vorttrezoron?

Flue retraduki ĉiujn nederlandajn tradukaĵojn.

TRADUKEKZERCOJ
Solvo de la antaŭa.

1) La homo estas la plej inteligenta el ĉiuj bestoj
- kaj la plej malsaĝa. (Diogeno).

2) Eĉ la plej simpla homo estas ĉiam ankorad ege
komplikita/ kompleksa/malsimpla estaĵo. (Marie
von Ebner).

3) La mortema homo similas aktoron (al aktoro),
kiu neniam ekscias/sciiĝas, kiel la teatraĵo plue
disvolviĝos, en kiu li dum tuta akto kunludis.
(Ludvvig Fulda).

4) La homo estas nek anĝelo nek besto, kaj la
malfeliĉo volas, ke kiu volas ludi kiel anĝelo,
prezentas la beston. (Blaise Pascal).

5) Ni tiom ŝatas troviĝi en la libera naturo, ĉar ĉi
tiu havas nenian opinion pri ni. (Nietzsche). 6) Se
inter la morti-devaj / mortemaj homoj ekzistas
io, kio estas ekstermenda kaj kion ĉiu estas
devigata per ĉiaj leĝaj rimedoj malhelpi/
kontradi kaj helpi preventi, tio estas
tutcerte/sen ia dubo la milito. (Erasmo).

Nova

1) Wanneer zegt men van iemand dat hij in de
vvolken is? Als hij opgetogen is.

2) Meeuvven zijn krachtig gebouvvde,
langvleugelige zvvemvogels.

3) De grijze meeuvv of 'kleine meeuvv’ komt bij
rustig vveer aan de kust voor, maar trekt bij
naderend slecht vveer het land in en geldt
daarom als voorbode van zvvaar vveer.

4) ' Alles jubelt'. Alles slaakt vreugdekreten.
Jubelend geeft men uiting aan zijn vreugde.

5) Door het leven dartelen is opgevvekt en
zonder zorgen door het leven gaan.

6) Een lange ziekte of een moeizame verhuizing
kan iemand geheel uitputten.

7) De jonge knaap zvverft door de straten.

8) De vlucht der vogels raadplegen: bij de ouden
een middel om de toekomst te voorspellen.

Emiel Van Damme

Albert I-straat 44, B. 1703 Schepdaal

RAPORTAĴOJ

1] Aŭtete al la UK en Nitra, Slo-
vakio.

Dutaga veturado tien kaj reen. Tri-
ope ni kuraĝe iris survojen. La celo:
Tuta semajno en kreita lando kies
lingvo nin kunigas.

La unua tago al la akceptejo, in-
formejo, sako kun kongreslibro kaj
amaso da faldfolioj. Saluteksplodoj
ĉien. La libroservo jam funkcias,
ankaŭ la vico antaŭ la bufedo.

Je la 19.00h multaj homoj koncentr-
iĝas ekster la kongresejo por ren-
kontiĝi kaj ĝui la Movadan Foiron
sub sunplena ĉielo.

En dimanĉo okazas la Solena
Inaŭguro. Aŭtobusoj transpor-
tas ĉiujn al iom eksterurba sport-
halo kie denove de tempo al tem-
po homoj entuziasme ekkrias kaj
ĉirkaŭbrakumas. Altranguloj el-
parolas salutvortojn, substrekas la
gravecon de komuna lingvo, salutas
nome de aliaj gravuloj, klopodas
eĉ voĉigi kelkajn ffazojn en Esper-

anto. Aplaŭdoj estas je ilia honoro
aŭdeblaj. Interesa fragmento estas
la prezento de tipa slovaka instru-
mento kaj kantado.

Ankaŭ tempo por konsulti kaj kolo-

re marki la diversajn programerojn,
prelegojn, koncertojn, filmojn,
teatraĵojn prezentotajn. Pristudi la
mapon de la kongresejo, kompari la
slovakajn salonnomojn kun la por-
tempaj honoraj nomoj rabas tem-
pon.

La kongresejo troviĝas en amplek-
sa parko, havas koridorojn kaj voj-
etojn, la ekstera temperaturo estas
tropika, okazas multaj interesaj
kunvenoj samptempe, distancoj
longaj, do ĉi ĉio povintus lacigi ho-
mon, Ĉu? Kaj tiam vin atendas la
bongusta slovaka biero.

La semajno rapide pasas, ni ĝuas la
urbon, en la vesperoj ofte la centro
akceptas la esperantistaron sur la
centra placo. Oni prezentis la na-
cian vesperon sur perfekta podio.

Vendrede antaŭ la kongresejo la
kongresanoj estas fotataj pere de
virabelo. Muzikakompanata iradas
publika marŝo al la centra placo, kie
denove okazas grandega muzikala
festivalo.

Dum la semajno teatraĵoj estis pre-
zentataj en belega urba teatro. Ĉiele
verda flago kune kun tiuj de la urbo
kaj de Eŭropo flirtas. Grandaj anon-

coj sur muroj kaj tabuloj, publikaj
spektakloj atentigas la loĝantaron
de Nitra pri nia ĉeesto.

Pri la specifaj kunvenoj oni certe
povas legi pli en la diversaj revuoj
kaj gazetoj. Por mi valoras nun iom
skizi la etoson inter pli malpli 1400

homoj venintaj el tiel multaj landoj,
de ĉie el la mondo, uzantaj kaj ĝu-
antaj nian komunan lingvon.

Emocie mi ĉeestas la Solenan Fer-
mon, kunkantas la himnon kaj
sonĝas pri la estonteco. Mi zorge
konservas la kongreslibron kaj la
nomŝildon, sciante, ke tiu ĉi estas
mia lasta UK.

Aŭgusto 2016, Jeannette Bosse, Ca-
trien van Heugten, Mareje van Erp.

Fenikso

2016/5 - 7

2] Rozoj en Esperantujo

Herzberĉ am Harz
• dle Esperanto-Stadt

10 Jahre
Jubilaum

im Juli 2016

Ole Pcmokradffe -em/

Rdlr: Vidu la fotojn frontpagxe
Pasintan junion dum Esperanto-
aranĝo mi vizitis la rozĝardenon
en la Haga Westbroekpark. Mi iris
“Per IEI al la rozoj”, organizita pro-
menado de la Intemacia Esperanto-
Instituto far Bert de Wit. La parko
estas famkonata pro ĝia vasta kolek-
to de rozoj diversspecaj, bone pri-
zorgataj. Bedaŭrinde nur malgrand-
parto de la rozarbustaro jam ekfloris
- verŝajne pro la ĉijara malvarma
printempo ja abundis burĝonoj sed
la normala floradperiodo estis iom
prokrastata. Kutime, la unuopaj ro-
zoj abunde montras la kolorspek-
tron ekde la tutblanka tra flava al
oranĝa al la plej intense purpurruĝa,
ĉiam kun la floroj en unu sama ko-
loro de burĝono ĝis finflorado.

Tamen, kun miro mi eklemis ke ek-
zistas nova kultivata specio, kiu ŝan-
ĝas koloron dum florado. Interese!
Esperplene, ĉiam novaj disvolviĝoj
por iri antaŭen. Dum la ĉiĉeronado
Bert de Wit rakontis pri diversaj ro-
zospecoj, inter ili la Zamenhof-rozo
kaj la Esperanto-rozo.

Laŭ invito de la Interkultura Espe-
ranto-Centro en Herzberg am Harz
mi ĉeestis ilian 10-jaran Jubilean
Festadon kiel La Esperanto Urbo en
julio pasinta. Ie tie mi kunhelpetis
en la ordigadoj kaj por la Jubileo kaj

por la SAT-kongreso, kiun mi parto-
prenontus en posta semajno. Sed pri
tio mi nun ne verkas.

Inter la diversaj programeroj de la
Jubilea Semajnfino estis akceptoj
en la bela, vasta Esperanto-ĝardeno
de la Esperanto-domo. Tie floris, in-
ter multaj specoj de fruktarboj kaj
-arbustoj, granda kolekto da orna-
maj plantoj altaj kaj ĉe-teraj, la Za-
menhof-rozo kaj la Esperanto-rozo.
Finfine mi povis alrigardi tiujn spe-
ciojn, kaj konstati, ke la Zamenhof-
rozo estas speco de t.n. grimporozo.

La 10-jara Jubileo komenciĝis per
akcepto en la Welfen-kastelo. Inter
la ĉeestantoj estis la urbestraro de
Herzberg, la urbestrino de la Pola
ĝemela urbo Gora, kaj aliaj repre-
zentantoj de diversaj Hercbergaj kaj
Esperanto-organizoj el Germanio

rafrtfnhtf-roiĥ EtMraiMfrklemMira. dc b Esi*™,

kaj tutmondo.

Post la oficiala akcepto la gmpo de
invititoj promenis malsupren de la
kastelo al la statuo de Zamenhof
ĉe la komenco de la butikstrato de
Herzberg. Interbabilante ili daŭrigis
tra la piedira strato. Fina celo estis
la Urbodomo, kie daŭre flagras kaj
flirtas Esperanto flago. Do: ne nur
pro jubileaj kaj festo-tagoj, sed ĉiam
nia konata verda standardo estas hi-
sita, bonkutime, kiel normalaĵo.

En la urbdoma ĝardeneto oni plan-
tis rozarbuston, donacon de la Inter-
kultura Esperanto-Centro Herzberg.
Nek Zamenhof-rozon nek Esperan-
to-rozon (laŭdire pro nehavableco
ĉe rozkultivejoj dum tiu sezono)
sed tiun novan rozospecon kun la
kolorŝanĝantaj floroj, kiun mi ĵus
ekkonis en junio. Nun mi malkovris
ĝian nomon, kiel trovi ĝin en la roz-
katalogoj. Montriĝas taŭga nomo:
La Rozo de la Espero!

Julio 2016, Korine Cheizoo

3] Je sabato la 4a de Junio 2016 oka-
zis la Kvina Tutmonda ekzamen-
tago de UEA/KER-ekzamenoj.

Intemacia Esperanto-Instituto
(IEI) en kunlaboro kun Edukado.
net organizis skriban kaj parolan
ekzamensesion en sia konstmaĵo
(Riouwstraat 172, Den Haag), kune
kaj samtempe kun ekzamensesioj
en diversaj aliaj lokoj en la mondo,
i.a. Tokio, Seulo, Londono, Parizo,
Bonaero, San Francisko.

La UEA/KER ekzamenoj testas la
konon de Esperanto laŭ la kriterioj
de la t.n. Komuna Eŭropa Referen-
ckadro (KER) por lingvoj. La suk-
cesintoj ricevos oficialan atestilon
de Budapeŝta universitato.

En Hago partoprenis sep personoj,
inter kiuj voluntuloj ĉe UEA kaj
Esperanto-lernintoj per Duolingo.
La parolaj partoj de la ekzameno en
Hago parte okazis per Skajpo. Ĉiuj
kandiatoj sukcesis!

Fotoj kaj raporto: Edukado.net kaj
Piet Buijnsters

2016/5 -8

Fenikso

SOMERAS 2016 EN GREZILJONO

De sabato la 6a ĝis la 13a de aŭgusto
2016 okazis la studsemajno Someras
en la franca kastelo Greziljono,
inaŭgurate de Jannick Huet per la
malkorkado de la ĉampanboteloj.
Post tiu trankvila vespero vere
pliiĝis la intenseco de la semajno.
Ni matenmanĝis inter 7h30 kaj
8h30, por ke ĉiuj estu pretaj por la
lecionoj, komenciĝantaj je la 9a.

La lecionoj ĉiam daŭris ĝis
12h45 kun unu paŭzo je la lla.
Estis tri klasoj je tri niveloj: A,
B kaj C. Mi apartenis al la lasta,
kiun instmis Mikaelo Bronŝtejn.
Przemyslaw Wierzbowski instmis
la komencantojn en la A-klaso kaj
Tim Morley la progresantojn en la
B-klaso. La lecionoj de Mikaelo
estis sufiĉe diversaj: Ili kutime
komenciĝis per la sinprezentado
de du partoprenantoj, kiujn ĉiuj
demandu pri io. Ni ankaŭ laŭvice
laŭtlegis parton de amuza libro,
verkita de Mikaelo mem: “Pri
Dinjo, Diko kaj aliaj estaĵoj”.
Cetere li preparis kvizojn pri io
ajn, sed ĉefe pri Esperanto kaj
literaturo. Oni povis gajni libron
kaj bombonojn. La dua parto de ĉiu
leciono konsistis el preparado por
la muzika kaj intemacia vesperoj:
Ni preparis kelkajn kantojn kaj
teatraĵon, tradukitan el la msa de
Mikaelo mem.

Studinte intense, ni tagmanĝis je la
13a. Ĉar ni estis en Francio, la tag-
manĝo estis multe pli granda ol nia
kutima Nederlanda tagmanĝeto.
Ni ĉiam havis tri aŭ eĉ kvar
manĝmetojn, kompreneble unu el
ili estis fromaĝplado.

Dum la posttagmezo ĉiu estis libera
fari ion ajn. Feliĉe estis sufiĉe por
fari: ĉiutage okazis prelegoj, eks-
kursoj, jogo kaj atelieroj. Ni kuti-
me ankaŭ ludis kelkajn ludojn aŭ
sportojn. Ni kreis kampon por ludi
la svedan ludon Kubb, dum kiu oni
ĵetu lignajn bastonojn por faligi la
lignajn blokojn de la alia teamo.
Krom tio ni ludis badmintonon kaj
kelkajn kartludojn.

La vespermanĝo, kiu estis tiel

granda kiel la tagmanĝo, okazis
je la 19a. Post tio estis la vespera
programo, kiu ŝanĝiĝis ĉiutage. La
tago kutime finiĝis per la diskoteko
en la trinkejo en unu el la du
kromdomoj.

La unuan posttagmezon, dimanĉon,
Jannick gvidis nin tra la arbaro apud
la kastelo. Ŝi montris al ni specia-
lajn specojn de plantoj kaj ŝi rakon-
tis pri la ĉirkaŭaĵo.

La sekvontan posttagmezon okazis
kelkaj prelegoj. Mikaelo Bronŝtejn
rakontis pri la vivo de ege influa
rusa Esperantisto Postnikov, pri kiu
li verkis libron: “Dek Tagoj de Ka-
pitano Postnikov”. Poste Tim Mor-
ley instruis nin pri du malfacilaĵoj
en la angla: Kial la vorto ‘quite’
estas evitenda, kaj ‘phrasal verbs’,
kiuj estas kunmetaĵoj en la angla
kiuj havas neatendeblajn signifojn
kaj povas kaŭzi amuzajn miskom-
prenojn. Tiun vesperon Mikaelo do-
nis koncerton, dum kiu li kantis kaj
rakontis pri la sep pekoj.

Mardon kelkaj iris al tre malnova
apoteko en Bauge kaj poste vizitis
iom de la centro. Tiu vespero estis la
ludvespero, dum kiu ĉiuj ludis mul-
tajn diversajn tabul- aŭ kartludojn.

Merkredon vespere donis la fama
duopo Jomart kaj Nataŝa koncerton.
Ili ludis kelkajn kantojn de siaj
diskoj; Jomart per sia akustika
gitaro kaj Nataŝa per kelkaj diversaj
instrumentetoj. Ambaŭ belege
kantis.

Apud Bauge estas pli-ol-4500-
jaraĝa dolmeno, kiun ni vizitis
Ĵaŭdon. Malgraŭ ĝia malnoveco
ni povis en- kaj suriri ĝin. Poste ni
promenante iris por ludi la lokan
ludon ‘Boule de fort’. Dum tio oni
ruligu iomete strangan pilkon, por
ke ĝi alproksimiĝu al alia norma-
la pilko. La ludo ŝajnas kiel miks-
aĵo de petanko (‘jeu de boules’) kaj
glitŝtonludo (‘curling’). Ĉi tiu ves-
pero estis la muzika vespero, dum

kiu nia grupo prezentis siajn prepar-
itajn kantojn. La kantoj estis tiel, ke
ĉiuj facile povis kunkanti. Kelkaj
aliaj prezentis ion, inter kiuj Chris-
tian Schomers per pianado, Mikaelo
Bronŝtejn per kantoj, kaj Ĵomart kaj
Nataŝa, kiuj ludis sian tute novan
kanton.

Vendredon oni faris la lastajn
lecionojn. Poste ĉio estis preparita
por nia spektaklo dum tiu vespero:
la intemacia vespero. Dum tio ni
prezentis la teatraĵon ‘Provizo’.
Rakontiĝis, ke damo deponas
provizon en trajnon: divanon,
pianon, valizon, tomistron,
kanistron, ĉapelon kaj vilan
hundeton belan. Ĉiu persono estis
unu el la aĵoj kaj ankaŭ rakontis
parton de la rakonto. La aĵoj estis
menciataj laŭvice dum ĉiu parto,
krom la ĉiam-ŝanĝiĝanta parto de la
hundeto, kiu eskapis el la vagono!
ĉi estis amuza skeĉo.

Sabaton matene mi adiaŭis ĉiujn,
forlasonte la kastelon. Kelkaj ho-
moj ankoraŭ restis por la ekskurso,
kiu okazis dimanĉon. Bedaŭrinde
mi ne povis ĉeesti tion.

La restado estas tre agrabla kaj
trankvila. Oni povis tendumi en la
apuda kampo aŭ lui ĉambron en la
kastelo mem. Mi restis unuope en
dulita ĉambro. Tio estis iom kosta,
sed pro tio, ke oni povis helpi en la
farendaĵoj kontraŭ po €10 da rabato
hore, ĝi estis facile pagebla por mal-
riĉa studento kiel mi.

Someras ja estas rekomendinda kaj
por mi ripetinda!

Joost Franssen

Fenikso

2016/5 - 9

Mi ricevis de amiko HORI
Jasuo la jenon:

Mia amikino s-ino Jamakaŭa Se-
cuko tradukis la kanton “Hejme
floras certe ...” kaj aperigis la kan-
ton en la suba YouTube. Lastan ja-
ron mi raportis pri tiu kanto, do por
via pli bona kompreno, mi alkro-
ĉos la raporton. Bonvolu aŭskultu
la kanton kaj pensu pri la vivo de
suferantoj en Fukuŝima.

HORI Jasuo

“Hejme floras certe sed ...”
estas Esperanta versio de la origi-
nale japana kanto “Hanaŭa Sake-
domo” pri homoj dispelitaj de siaj
hejmoj pro la akcidento en la nu-
klea centralo N-ro 1 de Fukuŝima
post la granda tertremo en Nord-
orienta Japanio en la 11-a de marto
2011 .

La kanton poemverkis, komponis
kaj kantas la muzikgrupo Kage-
boushi (Esperante: Silueto), kiu
konsistas el 4 viroj loĝantaj en
Jamagata — gubemio najbara al
Fukuŝima sed ne trafita de la akci-
dento. La kanto temas pri la koro
de homoj, kiuj pro registara ordo-
no ne povas reveni al sia hejmloko
post la akcidento. Ĝi kortuŝis mul-
tajn homojn.

Por diskonigi la kanton, la gmpo
lanĉis la projekton inviti multajn
aliajn muzikistojn en Japanio kan-
ti ĝin. Iu proponis kaj faris la an-
glan version. Mi partoprenis en la
projekto per Esperanta versio. Mi
kunordigis miajn geamikojn, kiuj
aŭ esperantigis la poemon aŭ kan-
tis la kanton kun muzikiloj.

Bonvolu aŭskulti la kanton en la
jenaj Youtube-filmetoj. Bonvolu

vidi kiel trafitaj lokoj aspektas ho-
diaŭ.

https://youtu.be/GxzeC2_arsO
(kantado en Esperanto)
https://youtu.be/xqNN4Juc8Ag
(karaoke-versio sen kantado)

*Por vidi la Esperantajn sub-
tekstojn alklaku la plej maldekstran
ikonon ĉe la fundo de la ekrano kaj
la apudan florforman ikonon.
https://youtu.be/5Vd8owCwSTM
(originala versio en la japana)

Bonvolu disvastigi ĉi tiun kanton
al homoj ĉirkaŭ vi. Vi ankaŭ rajtas
traduki kaj kanti ĝin en via propra
lingvo. Ni ne forgesu la katastrofon
de la nuklea centralo de Fukuŝima.

Projekto: Esperanta versio
de “Hanaŭa Sakedomo”

—“Hejme floras certe sed ... “

YAMAKAWA Setsuko

setsuko@gol.com

H

10-ŭ

haj

flJIVDtO

KmjhuLrfl

d» I " ' IJ J ^ « ******

Siai

■■ - -

ia siivestrct renkontiĝo & __

23.12.2016 ■

Kteve / Germortufo

\

n v

a-ii

japtiiŭ 2Qn

2016/5 - 10

Fenikso

BeNeLuksa Kongreso 2016

16 september om 14:00 -Lier (Belgie)

FEL Esperanto-Congres in Samenwerking met Belgie (Vlaanderen, Wallonie, Bmssel), Nederland en
Luxemburg.

Wanneer? 16 -19 september 2016

Waar? Cultuur-hotel “Bed-Muzet”, Volmolenstraat 65, 2500 Lier.

Voor wie? Ons congres is voor iedereen: volwassenen, jongeren, kinderen, beginnelingen en gevorderden,
vloeiende praters en stille genieters, BeNeLux -bewoners of buiten-BeNeLux -bewoners.

Wat? Dit! Reeds lang is het BeNeLux-Congres de Esperanto-bijeenkomst in de BeNeLux: Internationaal
dankzij de deelnemers die niet enkel uit Vlaanderen, Wallonie, Brussel, Nederland of Luxemburg komen, maar
ook van ver buiten die grenzen. Dit congres wordt professioneel georganiseerd en is toegankelijk voor ieder-
een. Bovendien zorgen we steeds voor betaalbaar en comfortabel onderkomen en smakelijke maaltijden. Net
als voor de vorige BeNeLux-congressen bereiden we een gevarieerd en aantrekkelijkprogramma met:
Esperanto-cursussen voor elk niveau met mogelijkheid tot examens, vakkundige voordrachten, diverse soor-
ten verrassende concerten, ateliers zowel voor volwassenen als voor kinderen, wandelingen en dagelijks een
keuze aan diverse excursies, onder andere dagelijks een anderefietsuitstap. En uiteraard de boekendienst van
FEL (als U de boeken tijdig bestelt zullen ze voor U klaar liggen). Enz Enz.

Het is gewoon de extra gelegenheid voor beginnelingen, gevorderden en experts om dit jaar in 4 intense
dagen Esperanto toe tepassen en te verspreiden.

Voor al Uw vragen en suggesties: Nicky Janssen nicky24@telenet.be - 0488 35 22 02
Ga naar de speciale website van het BeNeLuksa-Kongreso. http://bnlk2016.weebly.com/

vendredo posttagmeze

vespere
sabato matene

posttagmeze

vespere
dimanĉo matene

seminario

oprelego

posttagmeze

vespere
lundo matene

posttagmeze

Urba ĉiĉeronado

Biciklado / manlaboro
Klasika concerto

Prelego ‘La verdaj skoltoj’ (Valere
Doumont)

‘Nuntempa varbado por Esperanto’:
sesio kun Flory Witdoeckt, vigla
aganto diversterene
‘La nuna stato de nia literaturo’

(Christian De Clerck)

Kursoj (komencantoj & progres.)

Ekskurso al Antverpeno / Bicikla
ekskurso al diamantcentro /
manlaboro
Konversacia kurso
Kvizoludo

Prelego “la mirindaj satelitoj de Satumo’ (Bemard-Regis Lame)
Prelego ‘Laŭ la plej bela fluo de Cinio’ (Marc Cuffez)

Bicikla ekskurso al la fortikaĵoj ĉirkau Lier / manlaboro

Koncerto de regej-kantisto Jonny M + ripetado surprizkoncerto
Seminario ‘Nuntempa varbado por Esperanto’: sesio kun
Valere Doumont, vigla skoltestro

Seminario ‘Nuntempa varbado por Esperanto’: sesio kun
Veronika Poor, UEA-direktoro
Prelego Blisa Skribo (Lode Vandevelde)

Kursoj (komencantoj & progresantoj)

Surprizkoncerto en la urbo +
kariljonado (de Jo Haazen)

Konversacia kurso

Fenikso

2016/5-11

Kiel plej efike lerni lingvojn?

En sia ripeta prezentado en la UK de Nitra (pro la manko de lokoj en salono dum la unua prezento) Lydia
Machova (Slovakio) prezentis sian metodon lemi lingvojn, per kiuj ŝi jam lemis dekon de lingvoj. Ŝi prezentis
kvar principojn por lingvolemado. Unue, necesas amuziĝi por lemi la lingvon. Necesas fari amuzajn aferojn,
ekzemple aŭskulti podkastojn aŭ legi pri temoj, kiuj interesas la lemanton. Due, necesas multe da kvanto por
lemi, do multe da tempo. La lemanto devas multege praktiki la lingvon, aŭskulti la lingvon kaj se li aŭ ŝi volas
lemi paroli, necesas praktiki paroladon. Bezonatas multaj horoj ĉiusemajne. Trie, la ofteco de lemado gravas. Pli
bone estas lemi iomete ĉiutage ol dum pluraj horoj unufoje semajne. Eblas lemi lingvon, ekzemple dum kurado
aŭ kuirado aŭskultante surbendigaĵojn el sia telefono per la lemata lingvo. Kvare, necesas lemi sisteme, do uzi
multe da tempo kaj ne seniluziiĝi, kiam aperos malfacilaĵoj. Por transpasi la limon al flua parolo necesas lemi plu
post la komencanta nivelo.

Utilaj por lemado estas laŭ Lydia podkastoj, do radioprogramoj, kiuj aŭskulteblas el interreto en preferata tempo
kaj ne nur tiam, kiam la elsendo okazas. Eblas instali al sia telefono aplikaĵon, per kiu eblas trovi podkastojn en
diversaj lingvoj. Ankaŭ dulingvaj libroj estas bona rimedo por lemi. Se teksto aperas paralele per lemata lingvo
kaj per lingvo, kiun la lemanto jam bone konas, eblas legi rekte la tekston en lemata lingvo kaj kontroli el alilingva
versio, se iu frazo aŭ vorto restas nekonata. Se ne troviĝas dulingvaj libroj kun paralelaj tekstoj, eblas uzi du librojn

en diversaj lingvoj. Se lemanto legas 2~3 paĝojn tage,
post kelkaj monatoj li legas libron jam per nova lingvo.
i Vortprovizo en la nova lingvo estas tre grava, kaj tion eblas
i kreskigi per vortlistoj laŭ metodo de Goldlist (ora listo).
i Laŭ tiu metodo la lemanto skribas 20 vortojn en kajero kaj
i laŭtlegas ilin, kaj ripetas tiujn vortojn nur post 14 tagoj;
i tiam la lemanto jam lernis eble 30% el la vortoj, kaj tiel
i restas por plua lernado nur tiaj vortoj, kiuj estis malfacilaj.
i La dusemajna periodo estas grava, ĉar tiel la vortoj restos
i en longedaŭra memoro. Tamen eblas en sekva tago lemi

.' aliajn 20 vortojn kaj tiel rapide kreskigi la vortprovizon.

Se ne troviĝas parolanto de la lingvo, kun kiu eblas disku-
ti en propra loĝloko, eblas trovi kunparolanton per interreta servo italki.com kaj paroli rete per skajpo.

Por ne miksi lingvojn unu al alia, Lydia rekomendas lerni novan lingvon per alia lingvo, ekzemple ŝi mem lemas
la msan per la pola. Ŝi ankaŭ diris, ke se ŝi komencus lemi lingvojn denove ekde la komenco, ŝi lemus Esperanton
kiel la unuan fremdan lingvon. Gramatiko, laŭ ŝi estas esenca, sed necesas nur lemi tiom da gramatiko, kio estas
bezonata por tiu celo, por kiu la lemanto lemas la lingvon. Oni ne devas lemi la gramatikon per gramatikaj klar-
igoj, sed eble nur per multaj ekzercoj. Kaj ne necesas timi erarojn, ĉar ili helpas lemi la vortojn, post unu grava
eraro la ĝusta vorto restas firme en la memoro.

Ŝia konsilo al lingvolememuloj estas ”Ne forgesu lemi lingvojn amuze, ofte, sisteme kaj multe!”

Ligoj por menciitaj lingvolemaj helpiloj:

www.huliganov.tv/goldlist klarigo de la metodo Ora listo (transskribo de vortlistoj en kajero)
www.italki.com: retpaĝo por trovi lingvopartnerojn

Podcast & Radio Addict: aplikaĵo por aŭskulti podkastojn (registraĵojn) en multaj lingvoj
Oni povas trovi pli da informoj pri Lydia Machova ĉe www.languagementoring.com.

>lf!Msf!y vi P 8 ZZ
S£p 60 M)ipnquepeJA uba
BujieAjeg jujeo
pueiJepeN o)uejedsg
:sdjpejno)BJ leonjudA^
91,03 Ojqoj>|o-oj0quj0id0s
g oj-u ‘oj>|0|oy|JBf biz

OS>flN 3 d

Jukka Pietilainen

info@esperanto-info.nl

sea-sXe<j
aXed )jo<j
p|eepq *jo<j

TN;sod

j

\

2016/5 - 12

Fenikso